के के न धमाका मच्चाउला जस्तो
आकाशका तारा खसाउला जस्तो
परिवर्तनका
फाट्टफुट्ट झिल्का पँजाउने नाउँमा
बस्तीकै अमर शान झैं,
गजक्क, गुराँस फुल्ने थुम्कामा
डोजरले थुतुनो बजारे पनि
चारहाते कच्ची सडक
झुपडीका बलेनीसम्मै उतारे पनि
स्रोत: कान्तिपुर
-बुद्धिनारायण श्रेष्ठ
नेपाल एकीकरण अभियन्ता पृथ्वीनारायण शाहले आफ्नो देशको सीमा पूर्वतर्फ बढाइसकेपछि पश्चिमतर्फको भू-भाग पनि समाहित गर्न पहिले आफू आएकै क्षेत्र नुवाकोट पुगेका थिए । उनी त्यहाँबिरामी परे । उनले आफ्नो अन्त्यकाल आएको सम्झेर आफ्नो मनमा लागेका कुराहरू र विचार आफ्ना भारदारलाई बताए । १७७९ पुस २७ मा जन्मेका पृथ्वीनारायणले १८३१ माघ १ गते देहावसान हुनु अगाडि बताएका कुरा उपदेशको नामले पुकारिन्छ, र त्यसलाई दिव्योपदेश भन्ने चलन पनि छ । उनका धेरै उपदेशहरू मध्ये घूस विषयमा निम्न विवरण रहेको पाइन्छ ।
Posted in राष्ट्रिय चासो | Leave a Comment »
नयाँ वर्ष सन् २०१४ का अवसरमा…
बदलिन्छ घडी, बदलिईरहन्छ पला
तर, साक्षात्कारमा
तिनै सञ्चो-बिसन्चोका कुरा
कहिले दु:ख र सुखका कुरा
कहिले मिलन र विछोडका कुरा
कहिले काँढाघारीका कुरा
कहिले फूलबारीका कुरा
एकैछिन मनलाई शान्त्वना दिने कुरा।
**
Posted in कविता | Leave a Comment »
स्रोत: कान्तिपुर
-गोपाल खनाल
विश्व कूटनीति अन्तर्गत शक्तिराष्ट्रका नीतिले २०१३ मा एउटा महत्त्वपूर्ण सन्देश बोक्यो- युद्ध कूटनीतिलाई शक्तिराष्ट्रले त्याग्ने संकेत । त्यसको उदाहरण हो-पश्चिम एसियाली राष्ट्र सिरिया । सिरियामा त्यहाँको वसर अल-असाद सरकारले विपक्षी प्रदर्शनकारी विरुद्ध रासायनिक हतियार प्रयोग गरेर सयौंको हत्या गरेपछि एउटा बहस पश्चिमा शक्तिमा भयो- असादमाथि मिसाइल आक्रमण गर्ने वा नगर्ने ? केही पश्चिमा शक्तिराष्ट्रले अमेरिकी नेतृत्वको मिसाइल आक्रमणको पक्षपोषण गरे, स्वयम् अमेरिका यसमा अनिच्छुक थियो । बेलायती संसदले त्यसलाई आश्चर्यजनक रूपमा अस्वीकार गरेपछि आक्रमण तुहियो ।
Continue Reading »
Posted in समाचार (News/Info) | Leave a Comment »
स्रोत: नागरिक दैनिक
-सुरेन्द्र पौडेल
तस्विर: कान्तिपुर।
‘प्रधानमन्त्रीज्यू, शासक वर्ग र सर्वसाधारणले विज्ञान–प्रविधिको महत्त्व नबुझेसम्म विकासले गति लिँदैन।’ प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारको बैठक कक्षको एक कुनाबाट आवाज आयो। तत्कालीन प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले आवाज आएतिर टाउको मोडे। पातलो ज्यानमा सेतो सर्ट र कोट, अनि सेतै चस्मा लगाएका अग्ला कदका एक व्यक्ति भन्दै थिए, ‘द्रुत गतिमा देशको विकास गर्ने हो भने सबभन्दा पहिला विज्ञान–प्रविधिसम्बन्धी ज्ञान शासक वर्ग र सर्वसाधारणसमक्ष पुर्याउनुपर्छ।’
‘देशको विकास कसरी गर्न सकिएला?’ प्रधानमन्त्रीको यस्तो जिज्ञासामा जवाफ दिन अघि सर्ने ती अग्ला कदका दुब्ला व्यक्ति थिए, प्राध्यापक दयानन्द बज्राचार्य। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका अवकाशप्राप्त प्राध्यापक र नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रतिष्ठान (नास्ट) का पूर्वउपकुलपति।
Posted in राष्ट्रिय चासो | Leave a Comment »
(अ.ने.सा.स. ताइपेई, ताइवानको “प्रयास” अनलाइन , वर्ष ३, अंक २, संस्करण २० मा प्रकाशित गजल)
बैगुनी माया
निस्वार्थ यो मेरो माया, मार्ने भए मार जुनी
कठबारले दिलको ढोका, बार्ने भए बार जुनी
**
सक्दो गरें हात बढाएँ, तिम्रो मन् खै साँट्दिनौ त
विश्वासघाती साथ अन्तै, सार्ने भए सार जुनी
**
Posted in गजल | Leave a Comment »
कवि माधवप्रसाद घिमिरेसँग गरिएको कुराकानी
स्रोत: ई-कान्तिपुर
-पारस नेपाल
आजकल दिनचर्या कस्तो छ ?
पहिले बाहिर पनि जान्थें । अहिले चाहिँ मैले बाहिर जान रोकें । अब उमेर पनि अड्को भयो । बिहान छ बजेतिर उठ्छु । बेलुका साढे दस-एघारमा सुत्छु । दिउँसो भेटघाटको काम चल्छ । लेखन पनि चल्छ । तर रुटिनअनुसारको काम मबाट हुन छोड्या छ । रुटिनअनुसार म चल्दिनँ, मेरोअनुसार रुटिन चल्छ (लामो हाँसो) । त्यति स्वतन्त्र भइएछ ।
Posted in साहित्य बारे | Leave a Comment »
स्रोत: नागरिक दैनिक
-अभय श्रेष्ठ
अन्धविश्वास बलियो भएको समाजमा अधिकांश व्यक्ति विवेकका अन्धा हुन्छन्। तिनले छोराछोरीलाई पनि अन्धा बनाउँछन्। बाबुआमाबाट बचेका बालबालिकालाई छिमेक र समाजले अन्धा बनाउँछन्। तिनीहरूबाट पनि बचेकालाई शिक्षकले अन्धा बनाउँछन्। शिक्षकबाट पनि 
बचेकालाई मिडियाले अन्धा बनाउँछन्। यसरी अज्ञान र अन्धविश्वासको सत्ता अजर, अमर हुन्छ।
झाँक्रीहरूको सत्ता
सिंहदरबार र प्रशासनिक केन्द्रहरूलाई हेर्ने हो भने देश नेताहरूले चलाएका छन्। तर, असली देश जनजीवन शैली, संस्कृति, मानसिकता र सामाजिक चालचालन हो। त्यहाँ जताततै नेताको होइन, वनझाँक्रीहरूको स्वच्छन्द सत्ता छ। यसरी हेर्ने हो भने पूरै देश वनझाँक्रीहरूले चलाएका छन्। नत्र बोक्सी प्रथाका नाममा मान्छेको ज्यानै लिने, गाउँ निकाला गर्ने, दिशा खुवाउने र अंगभंग गर्ने गतिविधि यतिविधि हुने थिएनन्। मान्छेका यी अमानवीय कृत्य देख्दा लाज स्वयं लजाउन थालेको धेरै भइसक्यो।
Posted in समाचार (News/Info) | Leave a Comment »
स्रोत: कान्तिपुर
-देवेन्द्रप्रसाद उप्रेती
वर्षभरि मनाइने विभिन्न चाडपर्वमध्ये जनैपूर्णिमा पनि एक हो । श्रावणशुक्ल पूर्णिमालाई जनैपूर्णिमा भनिन्छ । यसलाई ऋषितर्पणी र रक्षाबन्धन पनि भनिन्छ तथा हरेक वर्ष यो पर्व साउनमै पर्ने भएकाले यसलाई श्रावणी पनि भनिन्छ । ब्राह्मण ग्रन्थमा पनि जनै र शिखा भएका ऋषिहरूको वर्णन पाइन्छ । यज्ञोपवित अर्थात् जनैका तीन सूत्रले ब्रह्मचर्य, गार्हस्थ र वानप्रस्थ गरी तीन आश्रम वा अवस्थालाई जनाउँछन् । संन्यास अवस्थामा भने यसको आवश्यकता पर्दैन । ब्रह्मचर्य अवस्था पहिलो आश्रममा पर्छ । यस अवधिमा गुरुकुलमा बसेर शिक्षा लिने काम हुन्थ्यो । दोस्रो चरणको गार्हस्थ आश्रम वा अवस्थामा भने विवाह गरी घरव्यवहार सम्हाल्ने काम हुन्थ्यो । तेस्रो आश्रम वानप्रस्थ हो । यस अवस्थामा घरव्यवहार छोरा खलकले हेर्न सुरु गर्ने हुँदा वानप्रस्थीलाई केही खुकुलो हुने भएकाले बिस्तारै आध्यात्मिकतातिर लगाव बढ्न थाल्थ्यो । चौथो एवं अन्तिम आश्रम संन्यासमा भने घरपरिवार त्यागेर वैराग्य तथा भक्तिसाधनामा जीवन व्यतीत गर्थे । संन्यास अवस्थामा घरपरिवारको मायामोहबाट टाढै रहन्थे । वर्तमान अवस्थामा भने घरपरिवार छोडेर नहिँडे पनि व्रतबन्ध गर्ने, शिक्षादीक्षा प्राप्त गर्ने, विवाह गरेर घरगृहस्थी चलाउने अनि छोराछोरी ठूला भएपछि उनीहरूकै हातमा व्यवहार सुम्पने र बिस्तारै आफू चाहिँ भजनकीर्तन गरी आत्मिक ज्ञानको खोजीमा लाग्ने गरेको पाइन्छ ।
Posted in समाचार (News/Info) | Leave a Comment »
स्रोत: कान्तिपुर
-डा.उद्धव प्याकुरेल
हरेक वर्षझैं यसपाली पनि एसएलसीको नतिजासँगै नेपाली शिक्षा पद्धतिबारे बहस चर्किएको छ । दशककै कम प्रतिशत विद्यार्थी उद्यीर्ण हुनेगरी आएको यस वर्षको नतिजाले नेपालमा शिक्षा क्षेत्रमा काम गर्नेलाई झस्काउनु स्वाभाविक हो । त्यसमा पनि निजी रूपमा सञ्चालित विद्यालयले अनपेक्षित रूपमा पाएको सफलता अनि सरकारी विद्यालयको उत्तीर्ण प्रतिशतमा आएको गिरावटले यो बहसले नयाँ मोड लिन खोजेको छ ।
सरकारी लगानीको औचित्यलाई चुनौती दिन यस वर्ष सरकारी विद्यालयबाट एसएलसी उत्तीर्ण गरेकाहरूको संख्या र सरकारले ती विद्यालयमा गरेको लगानीलाई हिसाब गरेर एक विद्यार्थी बराबर ३५ लाख खर्च भएको आँकडा पनि प्रस्तुत गरिएको छ । यी यावत क्रियाकलापले कतिपय सामान्य मानिसमा आक्रोश र आवेश देखिन थालेको छ । यसैलाई मौका मानेर कतिपय शिक्षा क्षेत्रमै काम गर्ने अब सरकारले सामुदायिक विद्यालयमा लगानी गर्नुको औचित्य नभएको बताउन थालेका छन् भने निजी विद्यालय सञ्चालहक त्यसमा स्वरमा स्वर मिलाएर अब आफूहरूले सरकारी लगानीमा सेयर पाउनुपर्ने बताइरहेका छन् ।
Posted in राष्ट्रिय चासो | Leave a Comment »
सिर्जना-सुनगाभा 